സ്വകാര്യ ബസുകളിൽ സമാധാനത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ടോ?

സ്വകാര്യ ബസുകളിൽ സമാധാനത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം സാധാരണ യാത്രക്കാരുടെയും നിത്യജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കടുത്ത ആശങ്കകൾക്കും വലിയ തോതിലുള്ള പൊതുചർച്ചകൾക്കും വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.

സ്വകാര്യ ബസുകളിൽ സമാധാനത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ടോ? യാഥാർത്ഥ്യം എന്ത്?

കേരളത്തിലെ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് കൈയാളുന്നത് സ്വകാര്യ ബസുകളാണ്. കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി സർവീസുകൾ കുറവുള്ള ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിലും പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ ഏക യാത്രാ ആശ്രയം ഇത്തരം പ്രൈവറ്റ് ബസുകളാണ്. എന്നാൽ, സമീപകാലത്തായി സ്വകാര്യ ബസുകളിലെ യാത്ര പലപ്പോഴും സമാധാനപരമല്ല എന്ന പരാതി ശക്തമാണ്. ഒരു വിഭാഗം ആളുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് മത്സര ഓട്ടങ്ങൾ (Time racing), ജീവനക്കാരുടെ മോശം പെരുമാറ്റം, ട്രാഫിക് നിയമലംഘനങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം ഭയത്തോടെയാണ് ബസിൽ കയറുന്നത് എന്നാണ്. എന്നാൽ മറുവിഭാഗം വാദിക്കുന്നത് കനത്ത ഇന്ധനവില, കർശനമായ സമയക്രമങ്ങൾ (Time schedule), വലിയ തോതിലുള്ള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിലാണ് ഈ മേഖല സർവീസ് നടത്തുന്നതെന്നും എല്ലാവരെയും ഒരേപോലെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് ശരിയല്ലെന്നുമാണ്.

ഈ യാത്രാ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രായോഗിക വശങ്ങളിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, മത്സര ഓട്ടങ്ങളാണ് യാത്രക്കാരുടെ സമാധാനം കെടുത്തുന്ന പ്രധാന വില്ലൻ. മറ്റ് ബസുകളെ മറികടന്ന് കൂടുതൽ യാത്രക്കാരെ കയറ്റാൻ വേണ്ടിയുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിൽ ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ കാറ്റിൽപ്പറത്തി അമിതവേഗതയിലാണ് പല ബസുകളും ഓടുന്നത്. ഇത് റോഡിലെ മറ്റ് യാത്രക്കാർക്ക് മാത്രമല്ല, ബസിനുള്ളിലിരിക്കുന്ന പ്രായമായവർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും കടുത്ത ശാരീരിക-മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. കൂടാതെ, വിദ്യാർത്ഥികളോടുള്ള കൺസെഷൻ വിവേചനം, സ്റ്റോപ്പുകളിൽ കൃത്യമായി നിർത്താതിരിക്കൽ, സ്ത്രീകളോടും മുതിർന്നവരോടും ജീവനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്ന മോശം പെരുമാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയും വലിയ തോതിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ, ഈ വ്യവസായ മേഖല നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ കൂടി പരിശോധിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ പ്രശ്നത്തിന് സമഗ്രമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാട് ലഭിക്കൂ. റോഡുകളിലെ കടുത്ത ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കുകൾക്കിടയിലും മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ് നൽകിയിട്ടുള്ള പഴയ സമയക്രമം പാലിച്ച് സർവീസ് നടത്തേണ്ടി വരുന്നത് ഡ്രൈവർമാരിൽ വലിയ മാനസിക സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉടമകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒരു ട്രിപ്പ് മുടങ്ങിയാൽ പോലും കനത്ത നഷ്ടം വരുന്ന ഇക്കാലത്ത്, ജീവനക്കാർ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടാൻ നിർബന്ധിതരാകുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ മാറുന്ന യാത്രാ ശീലങ്ങൾക്കിടയിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ദിവസേന തുച്ഛമായ ചെലവിൽ യാത്രയൊരുക്കുന്ന സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയെ പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷിതത്വവും സമാധാനവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് ഈ മേഖലയുടെ നിലനിൽപ്പിന് തന്നെ അനിവാര്യമാണ്.

നമ്മുടെ സ്വകാര്യ ബസ് സംസ്കാരത്തിന്റെ പരിണാമം

കേരളത്തിലെ സ്വകാര്യ ബസ് വ്യവസായത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. മലബാർ മേഖലയിലും മധ്യകേരളത്തിലും ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളെ നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇവ വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഓരോ പ്രദേശത്തും പ്രത്യേക പേരുകളിലും നിറങ്ങളിലും ഓടുന്ന ബസുകൾ നാട്ടുകാരുടെ വികാരമായിരുന്നു. കച്ചവടക്കാർക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ജീവനക്കാർക്കും കൃത്യസമയത്ത് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്താൻ ഇവ സഹായിച്ചു.

എന്നാൽ, റോഡുകളിൽ വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം അനിയന്ത്രിതമായി വർദ്ധിക്കുകയും റോഡ് വികസനം മന്ദഗതിയിലാകുകയും ചെയ്തതോടെ ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കുകൾ പതിവായി. ഇത് ബസുകളുടെ സമയനിഷ്ഠയെ ബാധിച്ചു. ഇതോടെ കളക്ഷൻ കൂട്ടാൻ മത്സര ഓട്ടങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. പണ്ടുകാലത്തെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ കസ്റ്റമർ സർവീസിൽ നിന്നും വെറും പണമുണ്ടാക്കാനുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിലേക്ക് ഈ മേഖല മാറിയത് വലിയ തോതിലുള്ള സാമൂഹിക തർക്കങ്ങൾക്കും കോടതി ഇടപെടലുകൾക്കും വഴിതുറന്നു.

നമ്മൾ എന്തിനാണ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്?

ഈ വിഷയം ഓരോ സാധാരണ പൗരന്റെയും സുരക്ഷിതമായ യാത്രയെയും ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.

• യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ: അമിതവേഗതയും മത്സര ഓട്ടങ്ങളും കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങളിൽ നിരപരാധികളായ നിരവധി യാത്രക്കാർക്കാണ് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

• വിദ്യാർത്ഥികളുടെ അവകാശങ്ങൾ: വിദ്യാർത്ഥികളെ ബസിൽ കയറ്റാൻ മടിക്കുന്നതും അവരെ അപമാനിക്കുന്നതും വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളും ബസ് ജീവനക്കാരും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

• മാനസിക സമ്മർദ്ദം: ദിവസവും ജോലിക്കും പഠനത്തിനും പോകുന്ന ആളുകൾക്ക് ബസിനുള്ളിലെ കനത്ത ഹോൺ ശബ്ദവും മോശം പെരുമാറ്റവും വലിയ മാനസിക അസ്വസ്ഥതകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.

• ഗതാഗത മേഖലയുടെ നിലനിൽപ്പ്: സ്വകാര്യ ബസുകൾ പൂർണ്ണമായി തകർന്നാൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിക്ക് മാത്രം കേരളത്തിലെ മുഴുവൻ യാത്രക്കാരെയും ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയില്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം നാം തിരിച്ചറിയണം.

ബസ് യാത്ര സമാധാനപരമല്ല എന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്

സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ പ്രവർത്തന ശൈലിയെ എതിർക്കുന്നവർ ഉന്നയിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രായോഗിക ആശങ്കകൾ ഇവയാണ്:

• മത്സര ഓട്ടവും ജീവന് ഭീഷണിയും: ഒരേ റൂട്ടിൽ ഓടുന്ന മറ്റ് ബസുകളോട് മത്സരിച്ച് മരണപ്പാച്ചിൽ നടത്തുന്നത് വഴി യാത്രക്കാർ എപ്പോഴും അപകടഭീതിയിലാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.

• വിദ്യാർത്ഥികളോടുള്ള ക്രൂരത: കൺസെഷൻ ടിക്കറ്റ് വാങ്ങുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളെ സ്റ്റോപ്പുകളിൽ നിർത്തി കയറ്റാതിരിക്കുകയോ, ബസിനുള്ളിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി അധിക്ഷേപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് പതിവാണ്.

• നിയമവിരുദ്ധമായ ഹോണുകളും മ്യൂസിക്കും: എയർ ഹോണുകളുടെ അമിതമായ ഉപയോഗവും ബസിനുള്ളിലെ വലിയ ശബ്ദത്തിലുള്ള മ്യൂസിക് സിസ്റ്റവും ശബ്ദമലിനീകരണത്തിനും യാത്രക്കാരുടെ തലവേദനയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു.

• വാതിലുകൾ അടയ്ക്കാതെയുള്ള യാത്ര: കൃത്യമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാതെ വാതിലുകൾ തുറന്നിട്ട് സർവീസ് നടത്തുന്നത് കനത്ത അപകടങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് ബസ് ഉടമകളും ജീവനക്കാരും പറയുന്നത്

ഈ മേഖല നേരിടുന്ന കടുത്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന വാദങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• ശാസ്ത്രീയമല്ലാത്ത സമയക്രമം: വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നിശ്ചയിച്ച സമയക്രമമാണ് ഇപ്പോഴും നിലവിലുള്ളത്. ഇന്നത്തെ കനത്ത ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കുകൾക്കിടയിൽ ആ പഴയ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഓടിയെത്തുക എന്നത് പ്രായോഗികമായി ഡ്രൈവർമാർക്ക് വലിയ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുന്നു.

• കനത്ത സാമ്പത്തിക ബാധ്യത: ഇന്ധനവില വർദ്ധനവ്, ഉയർന്ന ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയം, ടാക്സ്, ജീവനക്കാരുടെ ഡെയ്‌ലി ബാത്ത എന്നിവ കൊടുത്തുതീർക്കാൻ കനത്ത കളക്ഷൻ അനിവാര്യമാണ്. ഒട്ടനവധി ബസുകളാണ് ലാഭമില്ലാതെ ഇതിനകം പൂട്ടിപ്പോയത്.

• യാത്രക്കാരുടെ അസഹിഷ്ണുത: ട്രാഫിക് ബ്ലോക്ക് കാരണം ബസ് വൈകുമ്പോൾ യാത്രക്കാർ ജീവനക്കാരോട് തർക്കിക്കുന്നതും സഭ്യമല്ലാത്ത രീതിയിൽ പെരുമാറുന്നതും പതിവാണ്.

• വിദ്യാർത്ഥി കൺസെഷൻ നിരക്കിലെ വിവേചനം: വർഷങ്ങളായി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ യാത്രാ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. ഇത് വലിയ തോതിലുള്ള സാമ്പത്തിക നഷ്ടമാണ് സ്വകാര്യ ബസുകൾക്ക് വരുത്തിവെക്കുന്നത്.

ഇതിൽ ആർക്കൊക്കെയാണ് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുള്ളത്?

• മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പും പോലീസും: നിയമലംഘനം നടത്തുന്ന ബസുകൾക്കെതിരെ കനത്ത പിഴയും ഡ്രൈവർമാരുടെ ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കലും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ ബസുകളെയും 24 മണിക്കൂറും നിരീക്ഷിക്കുക പ്രായോഗികമല്ലെന്നാണ് ഇവരുടെ പക്ഷം.

• നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ: റോഡുകളിൽ മത്സര ഓട്ടം നടത്തുന്ന ബസുകൾക്കെതിരെയും എയർ ഹോണുകൾക്കെതിരെയും ഹൈക്കോടതി പലപ്പോഴും കർശനമായ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

• പൊതുജനങ്ങൾ: സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ അനിവാര്യത അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, യാത്രക്കാരെ മനുഷ്യരായി പരിഗണിക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ ഒരു യാത്രാ സംസ്കാരം ഉണ്ടാകണമെന്ന് സാധാരണക്കാർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

സ്വകാര്യ ബസ് സർവീസുകളെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട വസ്തുതകൾ

• 🚌 കേരളത്തിലെ ഗതാഗത ശൃംഖലയിൽ ഭൂരിഭാഗം റൂട്ടുകളിലും സർവീസ് നടത്തുന്നത് സ്വകാര്യ ബസുകളാണ്.

• 🛑 ട്രാഫിക് നിയമപ്രകാരം ബസുകളിൽ എയർ ഹോണുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതും കടുത്ത ശബ്ദത്തിൽ പാട്ടുകൾ വെക്കുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമാണ്.

• ⚖️ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് നിയമപരമായ യാത്രാ ആനുകൂല്യം (Concession) നൽകാൻ എല്ലാ സ്വകാര്യ ബസുകളും ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

• 📑 മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പിന്റെ തത്സമയ നിരീക്ഷണത്തിനായി പുതിയ ബസുകളിൽ ജി.പി.എസ് (GPS) സംവിധാനങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

• 🚪 യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ബസുകളിൽ ഓട്ടോമാറ്റിക് ഡോറുകൾ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് നിയമമുണ്ടെങ്കിലും പലയിടത്തും ഇത് കൃത്യമായി പാലിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിലെ ചില തെറ്റിദ്ധാരണകൾ

• തെറ്റിദ്ധാരണ: എല്ലാ സ്വകാര്യ ബസ് ഡ്രൈവർമാരും മനഃപൂർവ്വം അപകടം ഉണ്ടാക്കാൻ വേണ്ടി അമിതവേഗതയിൽ വണ്ടിയോടിക്കുന്നവരാണ്.

  • വസ്തുത: ഭൂരിഭാഗം ഡ്രൈവർമാരും കടുത്ത ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കുകളും കർശനമായ ടൈം ഷെഡ്യൂളും കാരണമുള്ള സമ്മർദ്ദം കൊണ്ടാണ് വേഗത കൂട്ടാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നത്. സമയക്രമം പരിഷ്കരിച്ചാൽ ഈ പ്രശ്നം ഒരു പരിധി വരെ പരിഹരിക്കാം.

• തെറ്റിദ്ധാരണ: സ്വകാര്യ ബസ് ജീവനക്കാർക്കെതിരെ പരാതി നൽകിയാൽ യാതൊരു നടപടിയും ഉണ്ടാകാറില്ല.

  • വസ്തുത: ബസിന്റെ നമ്പരും സമയവും സഹിതം മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പിന്റെ (MVD) ഒഫീഷ്യൽ നമ്പറുകളിലോ കൺട്രോൾ റൂമിലോ പരാതി നൽകിയാൽ കൃത്യമായ അന്വേഷണവും പിഴ ശിക്ഷകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.

ഭാവി എങ്ങനെ ആയിരിക്കാം ?

• ഏറ്റവും മികച്ച സാഹചര്യം: എല്ലാ ബസുകളിലും കൃത്യമായ ജി.പി.എസ് ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തുകയും റോഡ് അവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ച് സമയക്രമം പുതുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജീവനക്കാർക്ക് കൗൺസിലിംഗും പെരുമാറ്റ പരിശീലനവും നൽകുന്നതോടെ യാത്ര സുരക്ഷിതവും സമാധാനപരവുമായി മാറുന്നു.

• ഏറ്റവും മോശം സാഹചര്യം: മത്സര ഓട്ടങ്ങൾ കാരണം അപകടങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും സാമ്പത്തിക നഷ്ടം താങ്ങാനാകാതെ കൂടുതൽ ഉടമകൾ കച്ചവടം നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ യാത്രാ സംവിധാനം പൂർണ്ണമായി തകർക്കുന്നു.

• ഏറ്റവും സാധ്യതയുള്ള സാഹചര്യം: ഡിജിറ്റൽ ടിക്കറ്റിംഗ് രീതികളും ആധുനിക ക്യാമറ നിരീക്ഷണങ്ങളും ശക്തമാകുന്നതോടെ നഗരങ്ങളിലെ നിയമലംഘനങ്ങൾ കുറയും. എങ്കിലും ഗ്രാമീണ റൂട്ടുകളിലെ തർക്കങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പരിഹരിക്കാൻ സമയം എടുത്തേക്കാം.

ചില ചോദ്യങ്ങൾ

• സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ മത്സര ഓട്ടം അവസാനിപ്പിക്കാൻ നിലവിലുള്ള ടൈം ഷെഡ്യൂളുകൾ പൂർണ്ണമായി പരിഷ്കരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?

• വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കൺസെഷൻ നിരക്കുകൾ കാലാനുസൃതമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് കൺസെഷൻ തർക്കങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിക്കുമോ?

• ബസ് ജീവനക്കാരുടെ മോശം പെരുമാറ്റത്തിനെതിരെ യാത്രക്കാർ പ്രതികരിക്കാത്തത് ഈ പ്രവണത കൂടാൻ കാരണമാകുന്നുണ്ടോ?

• കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസുകൾക്ക് നൽകുന്നതുപോലെ സ്വകാര്യ ബസുകൾക്കും നികുതിയിളവുകളോ ഇന്ധന സബ്‌സിഡിയോ നൽകി ഈ മേഖലയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?

• നിയമലംഘനം നടത്തുന്ന ബസ് ജീവനക്കാരുടെ ലൈസൻസ് സ്ഥിരമായി റദ്ദാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള കടുത്ത നിയമങ്ങൾ ആവശ്യമാണോ?